Κατακλίσεις στις φτέρνες: γιατί εμφανίζονται εύκολα και πώς προλαμβάνονται;

Οι φτέρνες είναι ένα από τα σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή σε έναν άνθρωπο που παραμένει πολλές ώρες στο κρεβάτι. Η πίεση μπορεί να ασκείται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να γίνεται αντιληπτή και η βλάβη να έχει ήδη αρχίσει πριν εμφανιστεί ανοιχτή πληγή.

Γιατί οι φτέρνες είναι τόσο ευάλωτες;

Στη φτέρνα το οστό βρίσκεται σχετικά κοντά στο δέρμα και η περιοχή διαθέτει περιορισμένο μαλακό ιστό για να απορροφήσει την πίεση. Όταν ο ασθενής είναι ξαπλωμένος ανάσκελα, η φτέρνα μπορεί να παραμένει συνεχώς πάνω στο στρώμα. Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα όταν υπάρχει μειωμένη κινητικότητα, μεγαλύτερη ηλικία, διαβήτης, αγγειακά προβλήματα ή μειωμένη αισθητικότητα.

Το σημαντικότερο μέτρο είναι η αποφόρτιση

Η πρόληψη δεν σημαίνει απλώς να τοποθετήσουμε κάτι μαλακό κάτω από τη φτέρνα. Στόχος είναι η φτέρνα να μην πιέζεται πάνω στην επιφάνεια του κρεβατιού. Η υποστήριξη πρέπει να γίνεται κατά μήκος της γάμπας, ώστε η φτέρνα να παραμένει ελεύθερη από την επιφάνεια. Σε ορισμένους ασθενείς μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά βοηθήματα αποφόρτισης, ανάλογα με την κινητικότητα και τη συνολική τους κατάσταση.

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι η χρήση ενός μικρού ρολού πετσέτας ή κουβέρτας ακριβώς κάτω από το πίσω μέρος του ποδιού. Αυτό δεν εξασφαλίζει σωστή κατανομή της πίεσης και μπορεί να δημιουργήσει νέα σημεία φόρτισης.

Τι πρέπει να ελέγχει καθημερινά η οικογένεια;

Η φτέρνα πρέπει να παρατηρείται συστηματικά. Ερυθρότητα που επιμένει, αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, αυξημένη θερμοκρασία, σκληρία, μαλάκυνση, πόνος ή αλλαγή στην αίσθηση της περιοχής χρειάζονται προσοχή. Δεν περιμένουμε να εμφανιστεί ανοιχτή πληγή για να δράσουμε.

Το στρώμα βοηθά, αλλά δεν αρκεί μόνο του

Ένα κατάλληλο στρώμα ανακατανομής της πίεσης αποτελεί σημαντικό μέρος της πρόληψης, όμως δεν καταργεί την ανάγκη για αλλαγές θέσης, αποφόρτιση των φτερνών και τακτικό έλεγχο του δέρματος. Η πρόληψη λειτουργεί καλύτερα όταν όλα αυτά εφαρμόζονται μαζί και προσαρμόζονται στις ανάγκες του συγκεκριμένου ανθρώπου.

Πότε χρειάζεται επαγγελματική αξιολόγηση;

Όταν εμφανιστεί επίμονη αλλαγή στο χρώμα ή στην υφή του δέρματος, πόνος, φουσκάλα, σκουρόχρωμη περιοχή ή οποιαδήποτε λύση της συνέχειας του δέρματος, χρειάζεται έγκαιρη αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ανθρώπους με διαβήτη, προβλήματα κυκλοφορίας ή μειωμένη αισθητικότητα.

Στις κατακλίσεις της φτέρνας, η έγκαιρη πρόληψη είναι πολύ ευκολότερη από την αντιμετώπιση μιας εγκατεστημένης πληγής. Μερικά λεπτά καθημερινού ελέγχου και η σωστή αποφόρτιση μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.

Ζήνωνας Ζήνωνος – Νοσηλευτής
Mediwell Home Health Care LTD
Εξειδικευμένη κατ’ οίκον φροντίδα τραυμάτων και κατακλίσεων στην Πάφο.